Tarama ve Mamografi

Tarama ve mamografi, meme kanserinin henüz belirti vermeden, küçük boyuttayken yakalanmasını hedefler. Erken evrede saptanan meme kanserinde tedavi seçenekleri daha fazla, uygulanan tedaviler daha sınırlı ve sonuçlar daha iyidir. Bu sayfada mamografinin ne olduğunu, kimlere hangi sıklıkta önerildiğini ve sık sorulan radyasyon sorusunu bulacaksınız.

Mamografi Nedir?

Mamografi, meme dokusunun düşük dozlu röntgen ışınlarıyla görüntülenmesidir. Elle fark edilemeyecek kadar küçük kitleleri ve kanserin erken habercisi olabilen mikrokalsifikasyonları (küçük kireçlenmeleri) gösterebilmesi en önemli üstünlüğüdür. Günümüzde dijital mamografi ve tomosentez (3 boyutlu mamografi) kullanılmaktadır; tomosentez üst üste binen dokuların ayrıştırılmasını kolaylaştırır.

Kimler, Ne Sıklıkla Çektirmeli?

• Ortalama riskli kadınlar: Genellikle 40 yaşından itibaren düzenli tarama önerilir.
• Yüksek riskli kadınlar: Ailede genç yaşta tanı, genetik yatkınlık ya da geçmişte göğüs bölgesine ışın tedavisi varsa tarama daha erken başlayabilir ve MR eklenebilir.
• Belirtisi olanlar: Ele gelen kitle, meme başı akıntısı, ciltte çekinti veya kızarıklık varsa yaş fark etmeksizin beklemeden değerlendirilmelidir. Bu durumda yapılan inceleme tarama değil, tanısal incelemedir.

Mamografi ve Ultrason: Hangisi?

Bu iki yöntem birbirinin alternatifi değil tamamlayıcısıdır. Mamografi mikrokalsifikasyonları göstermede üstündür ve tarama programlarının temelidir. Ultrason ise kist ile katı kitleyi ayırmada ve yoğun meme dokusunda ek bilgi vermede güçlüdür. Yoğun memesi olan kadınlarda ikisinin birlikte kullanılması sık tercih edilir.

Radyasyon Endişesi

Mamografide kullanılan doz düşüktür ve yıllardır bu alandaki teknolojik gelişmelerle daha da azalmıştır. Tarama yaşındaki kadınlarda erken tanının sağladığı yarar, düşük doz ışının taşıdığı kuramsal riskin belirgin biçimde üzerinde kabul edilmektedir. Gebelik şüphesi varsa çekim öncesi mutlaka bildirilmelidir.

Çekim Nasıl Yapılır?

• Meme, görüntü kalitesini artırmak ve dozu azaltmak için kısa süreli olarak sıkıştırılır.
• Her meme için en az iki farklı yönde görüntü alınır.
• İşlem birkaç dakika sürer; sıkıştırma sırasında rahatsızlık hissedilebilir, ancak kalıcı ağrı beklenmez.
• Adet döneminin hemen öncesinde memeler daha hassas olabileceğinden, adetin bitiminden sonraki günler tercih edilebilir.

Sonucunuz Ne Anlama Geliyor?

Mamografi raporları BI-RADS adı verilen standart bir kategori sistemiyle sonuçlandırılır. Bu kategori, bulgunun ne kadar şüpheli olduğunu ve bundan sonra ne yapılması gerektiğini anlatır. Kategorilerin ayrıntılı açıklaması için BI-RADS nedir sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Mamografi ağrılı mıdır?

Sıkıştırma sırasında birkaç saniye süren rahatsızlık olağandır. Çekimi adet döneminin hemen öncesine denk getirmemek bu rahatsızlığı azaltır.

Her yıl çektirmem gerekir mi?

Sıklık, yaşınıza ve risk düzeyinize göre belirlenir. Ortalama riskli kadınlarda yıllık ya da iki yılda bir uygulanan programlar kullanılmaktadır.

Protezim var, mamografi çekilebilir mi?

Evet. Protezli memede özel çekim teknikleri (Eklund tekniği) kullanılır. Çekim öncesi protezinizi mutlaka bildirin.

Mamografi normal çıktı, tamamen güvende miyim?

Mamografi çok değerlidir ancak hiçbir tetkik yüzde yüz değildir. Özellikle yoğun memede bazı lezyonlar gözden kaçabilir. Yeni bir şikayetiniz olursa bir sonraki taramayı beklemeyin.

Emziriyorum, mamografi olabilir mi?

Emzirme döneminde öncelikle ultrason tercih edilir. Gerekli görüldüğünde mamografi de yapılabilir; durumunuz hekiminizce değerlendirilir.

Değerlendirme

Size uygun tarama planını belirlemek ya da mevcut raporunuzu değerlendirmek için bize ulaşabilirsiniz. İlgili sayfalar: meme kanseri risk yönetimi, mamografi mi ultrason mu.