Lazerle (Endovenöz Lazer/EVLA) Varis Tedavisi

Lazerle varis tedavisi, tıbbi adıyla endovenöz lazer ablasyon (EVLA), yetmezlikli toplardamarın damar içine yerleştirilen ince bir lazer lifiyle içeriden kapatılmasıdır. Damar çıkarılmaz; ultrason rehberliğinde, lokal anestezi altında ve cerrahi kesi yapılmadan yerinde kapatılır. Bu yazıda EVLA'nın nasıl yapıldığını, kimlere uygun olduğunu, işlem gününü, sonrasını ve olası yan etkilerini anlatıyoruz.

Endovenöz Lazer (EVLA) Nedir?

Büyük ve kabarık varislerin çoğu, büyük safen veya küçük safen adı verilen ana yüzeysel toplardamarlardaki kapakçık yetmezliğinden kaynaklanır. Bu damarlarda kan aşağı doğru geri kaçar ve yan dallarda varis paketleri oluşur.

EVLA'da amaç, geri kaçışın kaynağı olan bu ana toplardamarı kapatmaktır. Lazer enerjisi damar duvarını ısıyla büzüştürür; kapanan damar zamanla vücut tarafından emilir. Kan ise bacaktaki sağlıklı toplardamarlar üzerinden kalbe dönmeye devam eder. EVLA'nın tarihçesi ve teknik ayrıntıları için endovenöz lazer ablasyon ile varis tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.

EVLA Nasıl Yapılır?

1. Doppler ultrason ile haritalama

İşlemden önce renkli Doppler ultrasonla yetmezlikli damarın başlangıç ve bitiş noktaları, çapı ve seyri belirlenir ve cilt üzerinde işaretlenir. Tedavi planı bu haritaya göre yapılır.

2. Damara giriş ve kateter

Genellikle diz hizası veya baldır bölgesinden, ultrason rehberliğinde ince bir iğneyle damara girilir. Bu giriş yerinden ince bir kateter ve lazer lifi damarın içine yerleştirilir ve ucu ultrasonla kontrol edilerek doğru noktaya ilerletilir. Ciltte dikiş gerektiren bir kesi yapılmaz.

3. Tümesan lokal anestezi

Kapatılacak damarın çevresine, ultrason eşliğinde, sulandırılmış lokal anestezi sıvısı verilir. Buna tümesan anestezi denir. Bu sıvı hem bölgeyi uyuşturur hem de damarı lazer lifinin etrafında sıkıştırır ve çevre dokuları ısıdan korur. Anestezi verilirken iğne batması ve kısa süreli yanma hissedilebilir.

4. Damarın kapatılması

Lazer çalıştırılarak lif yavaşça geri çekilir ve damar boyunca kapatılır. İşlem sırasında hasta uyanıktır; genellikle basınç veya hafif ısı hissi tarif edilir. İşlem sonunda ultrasonla damarın kapandığı kontrol edilir. Gerekirse aynı seansta yan dallardaki varis paketlerine köpük skleroterapisi de uygulanabilir.

Kimlere Uygundur?

EVLA genellikle şu durumlarda değerlendirilir:

• Doppler ultrasonda büyük veya küçük safen toplardamarda yetmezlik saptanan hastalar
• Ağrı, ağırlık, şişlik gibi şikâyetlere neden olan büyük ve kabarık varisler
• Varise bağlı deri değişiklikleri veya yara gelişmiş hastalar
• Daha önce ameliyat olmuş ve varisleri tekrarlamış seçilmiş hastalar

Uygun olmayabileceği durumlar

Aşağıdaki durumlarda EVLA ertelenebilir, farklı bir yöntem tercih edilebilir ya da ek değerlendirme gerekebilir:

• Gebelik ve emzirme dönemi
• Yakın zamanda geçirilmiş veya aktif derin ven trombozu
• Derin toplardamarlarda tıkanıklık
• Yürüme kısıtlılığı veya uzun süre yatağa bağımlılık
• Bacak atardamarlarında ciddi dolaşım bozukluğu
• Damarın çok kıvrımlı olması veya kateterin ilerletilemeyeceği bir seyir göstermesi

Uygunluk kararı her zaman muayene ve Doppler ultrason sonrası hekiminizle birlikte verilir.

İşlem Günü

EVLA genellikle ayaktan yapılan bir işlemdir ve hastanede yatış gerektirmez. Rahat kıyafetlerle gelmeniz, işlem öncesinde hafif bir şeyler yemeniz ve kullandığınız ilaçları hekiminize önceden bildirmeniz önerilir. Özellikle kan sulandırıcı ilaçlar konusunda kendi başınıza değişiklik yapmayın.

İşlemden sonra kompresyon çorabı giyilir ve kısa bir süre yürümeniz istenir. Çoğu hasta aynı gün evine döner. Varis çorabının doğru kullanımı için varis çorabı nasıl kullanılır yazısına göz atabilirsiniz.

İşlem Sonrası

İlk günlerde düzenli kısa yürüyüşler önerilir; uzun süre ayakta hareketsiz kalmaktan, sıcak banyo ve saunadan, ağır egzersizden bir süre kaçınılması istenir. Masa başı işlere çoğu hasta kısa sürede döner. Kapatılan damar boyunca bir süre sertlik ve çekilme hissi olması beklenen bir durumdur.

Çorap kullanımı, duş, yürüyüş ve kontrol zamanlaması gibi ayrıntıları varis tedavisi sonrası dikkat edilmesi gerekenler sayfamızda bulabilirsiniz. Tedavi sonrası dönemde uygun görülürse kontrol Doppler ultrasonu yapılır.

Olası Yan Etkiler

EVLA genellikle iyi tolere edilen bir işlemdir; ancak her tıbbi işlemde olduğu gibi yan etkileri olabilir.

Sık görülen ve genellikle geçici olanlar

• Uyluk veya baldırda morarma
• Tedavi edilen damar boyunca gerginlik, çekilme hissi ve hafif ağrı
• Damar boyunca ele gelen sertlik
• Giriş yerinde veya damar üzerinde geçici renk değişikliği

Daha nadir görülenler

• Tedavi bölgesinde geçici uyuşukluk veya his değişikliği (sinir etkilenmesi)
• Yüzeysel damarda iltihaplanma ve ağrılı kızarıklık (tromboflebit)
• Ciltte yanık veya enfeksiyon
• Derin ven trombozu ve çok nadiren akciğere pıhtı atılması

Tek bacakta artan şişlik, şiddetli ağrı, kızarıklık, nefes darlığı veya göğüs ağrısı olursa vakit kaybetmeden hekiminize ya da acil servise başvurun.

Lazer ile RF Ablasyon Arasındaki Fark

Radyofrekans (RF) ablasyon da damarı içeriden ısıyla kapatan bir yöntemdir. İki yöntemin mantığı, işlem adımları ve tümesan anestezi kullanımı birbirine çok benzer; fark, ısının lazer enerjisiyle mi yoksa radyofrekans enerjisiyle mi üretildiğidir. Hangisinin seçileceği damarın yapısına ve hekimin deneyimine göre belirlenir. Tüm ameliyatsız yöntemlerin karşılaştırması için ameliyatsız varis tedavisi rehberimize bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Lazerle varis tedavisi acı verir mi?

İşlem lokal anestezi altında yapılır. Anestezi iğneleri sırasında batma ve yanma hissedilebilir; lazer uygulaması sırasında çoğu hasta yalnızca basınç veya hafif ısı hisseder. İşlemden sonraki günlerde gerginlik ve hafif ağrı olabilir, bu genellikle basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınır.

EVLA sonrası ne zaman işe dönebilirim?

Masa başı çalışanların çoğu kısa sürede işine döner. Uzun süre ayakta kalmayı veya ağır fiziksel efor gerektiren işlerde dönüş süresi biraz daha uzun olabilir. Size uygun süreyi hekiminiz işlemin kapsamına göre önerir.

Lazerle kapatılan damar ne olur?

Kapatılan damar zamanla büzüşür ve vücut tarafından emilir. Bu damar zaten kanı doğru yönde taşıyamadığı için kapatılması dolaşımı bozmaz; kan sağlıklı toplardamarlar üzerinden kalbe döner.

Lazer tedavisinden sonra görünen varisler de kaybolur mu?

Ana toplardamar kapatıldıktan sonra yan dallardaki varislerin bir kısmı zamanla küçülebilir. Kıvrımlı ve büyük varis paketleri için aynı seansta ya da sonrasında köpük skleroterapisi gibi tamamlayıcı işlemler gerekebilir.

EVLA sonrası varis tekrarlar mı?

Kapatılan damar genellikle kapalı kalır; ancak varis ilerleyebilen bir hastalık olduğu için zamanla başka damarlarda yeni yetmezlik gelişebilir. Düzenli kontroller, yeni varislerin erken fark edilip daha basit yöntemlerle tedavi edilmesine yardımcı olur.

İlgili İçerikler

• Ameliyatsız Varis Tedavisi: Yöntemler, Süreç ve Karşılaştırma
• Varis Nedir, Neden Olur? Belirtileri ve Türleri
• Köpük Skleroterapisi ile Varis Tedavisi
• Endovenöz Lazer Ablasyon ile Varis Tedavisi
• Büyük ve Kabarık Varislerin Tedavisi
• Varis Tedavisi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı muayene ve görüntüleme sonrası hekiminizle birlikte verilir.