Miyom Embolizasyonu Sonrası Gebelik

Miyom embolizasyonu sonrası gebelik mümkündür. Rahim alınmadığı için embolizasyondan sonra hamile kalan ve sağlıklı doğum yapan çok sayıda kadın bildirilmiştir. Ancak gebelik planlayan kadınlarda karar verirken bilinmesi gereken önemli farklar vardır: Veriler miyomektomiye göre daha sınırlıdır, bazı gebelik sorunları embolizasyon sonrası daha sık bildirilmiştir ve işlemden sonra bir süre beklemek gerekir. Bu yazıda miyom embolizasyonu sonrası gebelik ve hamilelik hakkında bilinmesi gerekenleri, hangi durumda embolizasyonun hangi durumda miyomektominin öne çıktığını ve gebeliğe nasıl hazırlanılacağını bulacaksınız. İşlemin kendisi hakkında genel bilgi için miyom embolizasyonu rehberimize bakabilirsiniz.

Miyom Embolizasyonu Doğurganlığı Etkiler mi?

Embolizasyonun doğurganlıkla ilişkisini üç başlıkta düşünmek gerekir: rahim, yumurtalıklar ve miyomun kendisi.

Rahim korunur

Embolizasyonda yalnızca miyomları besleyen damarlar hedeflenir. Normal rahim dokusu başka kaynaklardan da beslendiği için canlılığını korur; işlem sonrası çekilen MR'larda miyomlar ölü doku olarak, rahim duvarı ise canlı olarak izlenir. Rahim yerinde kaldığı için gebelik biyolojik olarak mümkündür.

Yumurtalık rezervi

Yumurtalıklar rahim damarlarıyla bağlantılı olduğundan embolizasyonun yumurtalık fonksiyonlarını etkileyip etkilemediği uzun süre araştırılmıştır. Çalışmalar, 40 yaş altındaki kadınlarda yumurtalık rezervini gösteren AMH değerinde anlamlı ve kalıcı bir düşüş olmadığını göstermektedir. 45 yaş üzerinde ise adetlerin kesilmesi ve erken menopoz riski artar. Bu nedenle gebelik planlayan kadınlarda işlem öncesi yumurtalık rezervinin (AMH, ultrasonda antral folikül sayısı) değerlendirilmesi yararlıdır.

Miyomun kendisi de doğurganlığı etkiler

Doğurganlığı etkileyen tek faktör tedavi değildir; miyomun kendisi de gebe kalmayı ve gebeliğin seyrini olumsuz etkileyebilir. Özellikle rahim boşluğunu bozan submüköz miyomlar ve büyük intramural miyomlar düşük ve infertilite ile ilişkilidir. Dolayısıyla soru "tedavi mi, tedavisiz mi" değil, "hangi tedavi gebelik şansını en iyi korur" sorusudur.

Gebelik Planlayanlar İçin: Embolizasyon mu, Miyomektomi mi?

Yakın dönemde gebelik isteyen kadınlarda uluslararası kılavuzların genel yaklaşımı, uygun olan hastalarda miyomektominin ilk sırada değerlendirilmesidir. Bunun nedeni, miyomektomi sonrası gebelik sonuçlarıyla ilgili verilerin daha fazla olması ve bazı karşılaştırmalı çalışmalarda miyomektomi sonrası gebelik oranlarının daha yüksek, düşük oranlarının daha düşük bulunmasıdır. Embolizasyon sonrası gebeliklerde düşük, plasenta yerleşim sorunları, doğum sonu kanama ve sezaryen ihtiyacının bir miktar daha sık bildirildiği yayınlar vardır. Ancak bu çalışmaların çoğu küçük ölçekli ve farklı hasta gruplarını içerdiği için kesin bir sonuç çıkarmak zordur.

Bununla birlikte miyomektomi her hastada gerçekçi bir seçenek değildir. Aşağıdaki durumlarda embolizasyon, rahmi ve dolayısıyla gebelik ihtimalini korumanın en uygun yolu olabilir:

• Çok sayıda miyom: Rahim duvarına yayılmış çok sayıda miyomun cerrahi olarak tamamen çıkarılması zordur; ameliyatın histerektomiye dönme riski artar.
• Daha önce miyomektomi geçirmiş ve miyomları tekrarlamış hastalar: Tekrarlayan cerrahi, rahimde yapışıklık ve hasar riskini artırır.
• Büyük ve çok kanlanan miyomlar: Ameliyatta ciddi kanama ve rahmin alınması riski taşıyan miyomlarda embolizasyon tek başına ya da cerrahi öncesi küçültme amacıyla kullanılabilir.
• Cerrahi riski yüksek veya ameliyatı kabul etmeyen hastalar.

Tek, ulaşılabilir konumda bir miyomda ise miyomektomi; rahim boşluğuna doğru büyüyen submüköz miyomda ise histeroskopik miyomektomi genellikle ilk tercihtir. Kısacası gebelik planlayan bir kadında doğru yöntem miyomun sayısı, boyutu ve konumuna göre değişir. Seçeneklerin ayrıntılı karşılaştırması için miyom embolizasyonu mu, ameliyat mı karar rehberimizi okuyabilirsiniz.

Embolizasyondan Sonra Ne Kadar Beklemeli?

Embolizasyon sonrası miyomların küçülmesi ve rahmin iyileşmesi zaman alır. Bu nedenle işlemden sonra gebelik için genellikle en az 6 ay beklenmesi önerilir. Bu süre içinde:

• Tedavi edilen miyomlar belirgin şekilde küçülür, rahim boşluğu üzerindeki baskı azalır.
• Adet düzeni yeniden oturur; yumurtalık fonksiyonları değerlendirilebilir.
• 3-6. ayda çekilen kontrol MR ile miyomların kanlanmasının kesildiği ve rahim boşluğunun durumu görülür.

Rahim boşluğuna yakın miyomlar küçülürken parçalar halinde atılabilir; bu süreç tamamlanmadan gebelik planlanmamalıdır. Gerekirse histeroskopi ile rahim boşluğu kontrol edilir. Gebelik denemelerine başlama zamanı, kontrol görüntülemeleri değerlendirildikten sonra kadın doğum uzmanı ile birlikte belirlenmelidir.

Embolizasyon Sonrası Gebelikte Nelere Dikkat Edilmeli?

Embolizasyon sonrası gebeliklerin büyük kısmı sorunsuz ilerler. Yine de bu gebeliklerin yakın takip edilen gebelikler olarak izlenmesi önerilir:

• Doktorunuzu bilgilendirin: Gebeliği takip edecek kadın doğum uzmanının embolizasyon geçirdiğinizi ve kontrol MR bulgularınızı bilmesi önemlidir.
• Erken ultrason: Gebeliğin rahim içinde ve uygun yerde olduğu erken dönemde doğrulanmalıdır.
• Plasentanın değerlendirilmesi: İkinci trimesterde plasentanın yerleşimi ve rahim duvarıyla ilişkisi ultrasonla dikkatle incelenmelidir.
• Bebeğin gelişimi ve pozisyonu: Büyüme takibi ve doğuma yakın bebeğin duruşu izlenir.
• Doğum planı: Doğum şekli kadın doğum uzmanı tarafından belirlenir; doğum sonu kanamaya karşı hazırlıklı bir merkezde doğum yapılması önerilir.

Gebeliğe Fonksiyonel Hazırlık

Miyom tedavisi gebeliğe giden yolun yalnızca bir parçasıdır. Gebelik öncesi dönemde genel sağlığın, hormon dengesinin ve beslenmenin desteklenmesi hem gebe kalma şansına hem de gebeliğin seyrine katkı sağlar:

• Kansızlığın düzeltilmesi: Miyoma bağlı uzun süreli kanamalar demir eksikliğine yol açar. Gebelik öncesi demir depolarının (ferritin) yerine konması önemlidir.
• Hormon dengesi: Miyomlar östrojene duyarlı tümörlerdir. Östrojen-progesteron dengesi, tiroid fonksiyonları ve insülin direnci gebelik öncesi değerlendirilebilir.
• Beslenme ve kilo: Sağlıklı kilo, sebze ve lif ağırlıklı beslenme, yeterli D vitamini ve folik asit desteği gebelik hazırlığının temelidir.

Miyomun oluşumunda hormonların rolü, beslenme ve insülin direnci hakkında Dr. Atasoy Kliniği'nin miyom neden olur, miyomda beslenme ve miyom, kilo ve insülin direnci yazılarını okuyabilir; gebelik öncesi değerlendirme için infertilite sayfasına göz atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Miyom embolizasyonu sonrası hamile kalınır mı?

Evet. Embolizasyonda rahim korunduğu için gebelik mümkündür ve işlem sonrası sağlıklı doğum yapan çok sayıda kadın bildirilmiştir. Ancak yakın dönemde gebelik planlayan kadınlarda veriler miyomektomiye göre daha sınırlıdır; yöntem miyomun sayısı, boyutu ve konumuna göre kadın doğum uzmanıyla birlikte seçilmelidir.

Embolizasyondan ne kadar sonra hamile kalmaya çalışabilirim?

Genellikle en az 6 ay beklenmesi önerilir. Bu sürede miyomlar küçülür, adet düzeni oturur ve kontrol MR ile rahim boşluğu değerlendirilir. Gebeliğe başlama zamanı kontrol bulgularına göre doktorunuzla birlikte belirlenmelidir.

Embolizasyon yumurtalıklara zarar verir mi, erken menopoza sokar mı?

40 yaş altındaki kadınlarda yumurtalık rezervinde anlamlı ve kalıcı bir düşüş beklenmez. 45 yaş üzerinde ise adetlerin kesilmesi ve erken menopoz riski artar. Gebelik planlayan kadınlarda işlem öncesi AMH ve antral folikül sayısı ile yumurtalık rezervinin değerlendirilmesi önerilir.

Embolizasyon sonrası gebelik riskli midir?

Gebeliklerin çoğu sorunsuz ilerler; ancak bazı çalışmalarda düşük, plasenta yerleşim sorunları, doğum sonu kanama ve sezaryen ihtiyacı daha sık bildirilmiştir. Bu nedenle embolizasyon sonrası gebeliklerin yakından takip edilmesi ve doğumun donanımlı bir merkezde planlanması önerilir.

Gebelik istiyorsam embolizasyon mu yoksa miyomektomi mi daha uygun?

Uygun olan hastalarda miyomektomi genellikle ilk sırada değerlendirilir. Çok sayıda ya da büyük ve çok kanlanan miyomlarda, tekrarlayan miyomlarda veya ameliyat riski yüksek olduğunda ise embolizasyon rahmi korumanın en gerçekçi yolu olabilir. Karar pelvik MR ve doğurganlık değerlendirmesinden sonra verilmelidir.

İlgili İçerikler

• Miyom Embolizasyonu Nedir? Nasıl Yapılır?
• Miyom Embolizasyonu mu, Ameliyat mı? Nasıl Karar Verilir?
• Miyomlar Hakkında Bilinmesi Gerekenler
• Ameliyatsız Miyom Tedavisi: Embolizasyon, RF Ablasyon ve HIFU

Bilimsel Kaynaklar

• Mara M, Maskova J, Fucikova Z ve ark. Midterm clinical and first reproductive results of a randomized controlled trial comparing uterine fibroid embolization and myomectomy. CardioVascular and Interventional Radiology, 2008.
• Karlsen K, Hrobjartsson A, Korsholm M ve ark. Fertility after uterine artery embolization of fibroids: a systematic review. Archives of Gynecology and Obstetrics, 2018.
• Manyonda I, Belli AM, Lumsden MA ve ark. Uterine-artery embolization or myomectomy for uterine fibroids (FEMME). New England Journal of Medicine, 2020.
• American College of Obstetricians and Gynecologists. Management of Symptomatic Uterine Leiomyomas. Practice Bulletin No. 228, 2021.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Gebelik planınıza uygun tedavinin belirlenmesi için Prof. Dr. Mehmet Mahir Atasoy ile randevu alarak değerlendirme yaptırmanız önerilir.