5 dakika okuma süresi
İzsiz miyom ameliyatı arayan kadınların karşısına en sık çıkan seçeneklerden biri HIFU miyom tedavisidir. HIFU (yüksek yoğunluklu odaklanmış ultrason), vücut dışından gönderilen ultrason dalgalarını miyomun üzerinde odaklayarak dokuyu ısıyla tedavi eden ameliyatsız bir yöntemdir. Ciltte kesi yapılmadığı, iğne ya da kateter kullanılmadığı için "izsiz" ya da "kesisiz" tedavi olarak anılır. Bu sayfada HIFU miyom tedavisinin nasıl yapıldığını, kimlere uygun olabileceğini, avantajlarını ve sınırlılıklarını dengeli biçimde anlatıyoruz.
Büyüteçle güneş ışığını tek bir noktaya toplamaya benzer şekilde, HIFU cihazı ultrason dalgalarını vücudun derinindeki küçük bir hedefte yoğunlaştırır. Dalgaların geçtiği cilt ve karın duvarı etkilenmeden, odak noktasındaki miyom dokusu ısınır ve hücreleri canlılığını kaybeder. Tedavi edilen bölge zamanla vücut tarafından büzüştürülür ve şikâyetlerin azalması hedeflenir.
İşlem iki tür görüntüleme rehberliğinde yapılabilir. MR rehberli HIFU'da hedefleme MR ile yapılır ve dokudaki ısı değişimi işlem sırasında izlenebilir. Ultrason rehberli HIFU'da ise hedefleme ve takip ultrasonla sağlanır. Her iki sistemde de amaç, enerjinin yalnızca miyoma ulaşmasıdır.
HIFU için kullanılan "izsiz" ifadesi, ciltte cerrahi kesi, dikiş ya da delik açılmaması anlamına gelir. Bu, işlemin hiçbir etki bırakmadığı anlamına gelmez: Tedavi edilen alanda geçici kızarıklık ya da hassasiyet olabilir ve nadiren ciltte ısıya bağlı hasar gelişebilir. Bu nedenle işlem öncesi hazırlık ve işlem sırasında cildin korunması önemlidir.
HIFU her miyom için uygun değildir; uygunluğu belirleyen başlıca faktörler miyomun özellikleri ve ultrason dalgalarının miyoma ulaşma yoludur.
Bu durumlarda miyom embolizasyonu, RF ablasyon ya da cerrahi gibi seçenekler değerlendirilir. Bütün yöntemleri bir arada görmek için miyom tedavisi nasıl yapılır rehberimize bakabilirsiniz.
HIFU kararının temeli pelvik MR'dır. MR, miyomların sayısını, boyutunu, konumunu ve kanlanma özelliğini gösterir; ultrason dalgalarının yolunda bağırsak ya da skar dokusu olup olmadığı da bu aşamada değerlendirilir. Kadın hastalıkları muayenesi ve gerekli tetkiklerle miyomun iyi huylu olduğu doğrulanmaya çalışılır.
Gebelik planı varsa bu konu işlem öncesinde ayrıca konuşulmalıdır. HIFU rahmi koruyan bir yöntemdir; ancak tedavi sonrası gebeliğe ilişkin değerlendirme bireysel yapılır.
İşlem süresi miyomun boyutuna ve sayısına göre değişir; birkaç saat sürebilir.
Çoğu hasta aynı gün, kısa bir gözlemin ardından eve döner. İlk günlerde karında hafif kramp, hassasiyet ya da cilt kızarıklığı olabilir; bu yakınmalar genellikle kısa sürede geçer. Günlük yaşama dönüş çoğu hastada hızlıdır.
Miyomun küçülmesi ve şikâyetlerin azalması zamanla, aylar içinde ortaya çıkar. Kontrol muayenesi ve görüntüleme ile yanıt takip edilir.
Olası yan etkiler arasında ciltte ısıya bağlı hasar, bacağa yayılan geçici sinir irritasyonu ve nadiren çevre organlarda etkilenme sayılabilir. Bunlar seyrek görülür; yine de işlem öncesinde hekiminizle konuşulmalıdır.
| Özellik | HIFU | Miyom embolizasyonu |
|---|---|---|
| Uygulama | Vücut dışından odaklanan ultrason | Kasık ya da bilekten kateterle damar tıkama |
| Hedef | Seçilen miyom(lar) | Rahimdeki miyomların hepsi |
| Çok sayıda miyom | Genellikle uygun değil | Uygun |
| Taburculuk | Genellikle aynı gün | Kısa gözlem sonrası |
| Rahim | Korunur | Korunur |
Kısaca, tek ya da az sayıda ve uygun konumdaki miyomda HIFU, çok sayıda ya da yaygın miyomda embolizasyon öne çıkabilir. Embolizasyonun ayrıntıları için miyom embolizasyonu sayfamıza, rahim alınması ile ameliyatsız tedavi arasındaki seçim için miyom ameliyatı mı, ameliyatsız tedavi mi? yazımıza bakabilirsiniz. Üç ameliyatsız yöntemin genel tanıtımı ameliyatsız miyom tedavisi sayfamızdadır.
Ciltte kesi, dikiş ya da delik açılmaz; bu anlamda izsizdir. Bununla birlikte geçici cilt kızarıklığı olabilir ve nadiren ısıya bağlı cilt hasarı gelişebilir.
Hayır. HIFU cerrahi bir işlem değildir; genel anestezi ve kesi gerektirmeyen, görüntüleme rehberliğinde yapılan bir tedavidir.
İşlem sırasında ısı, basınç ya da kramp hissi olabilir. Sedasyon ve ağrı kesicilerle hastanın rahat olması sağlanır; işlem sonrası hafif kramp birkaç gün sürebilir.
HIFU'nun amacı miyomu küçültmek ve şikâyetleri azaltmaktır. Miyom genellikle tamamen kaybolmaz; yanıt kişiden kişiye değişir ve zamanla ortaya çıkar.
Hayır. Miyomun sayısı, boyutu, konumu, kanlanması ve karın duvarındaki skar dokusu uygunluğu belirler. Uygunluk pelvik MR ve muayene ile değerlendirilir.
HIFU rahmi koruyan bir yöntemdir; ancak tedavi sonrası gebelik konusunda değerlendirme bireyseldir ve gebelik planı işlem öncesinde mutlaka hekiminizle konuşulmalıdır.
İşleme özel bir diyet gerekmez. Miyom ve beslenme ilişkisi için miyomda beslenme yazısına bakabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı muayene ve görüntüleme sonrası hekiminizle birlikte verilir.
Bu konuyla ilgili diğer makale ve videolarımız.