6 dakika okuma süresi
Miyom tedavisi nasıl yapılır? Bu sorunun cevabı tek bir yöntem değil, kişiye göre seçilen bir yol haritasıdır. Belirti vermeyen miyomlarda düzenli izlem yeterli olabilirken, şikâyet yaratan miyomlarda ilaç tedavisi, ameliyatsız girişimsel yöntemler ya da cerrahi gündeme gelir. Bu rehberde miyom tedavisi seçeneklerinin her birinin nasıl uygulandığını, iyileşme sürecini ve kimler için düşünüldüğünü bir arada özetliyoruz.
Miyomun kendisi kadar, kadının şikâyetleri ve beklentileri de tedavi kararını belirler. Değerlendirmede öne çıkan başlıca konular şunlardır:
Miyomun türleri ve belirtileri hakkında temel bilgi için miyomlar hakkında bilinmesi gerekenler sayfamıza bakabilirsiniz.
Nasıl yapılır: Tedavi uygulanmaz; miyom belirli aralıklarla muayene ve ultrasonla takip edilir. Büyüme hızı ve şikâyetlerdeki değişim izlenir.
Kime uygun: Belirti vermeyen ya da hafif belirtili miyomu olan kadınlar ve menopoza yakın, şikâyetleri tolere edilebilir hastalar. Miyomlar menopozdan sonra genellikle küçülme eğilimindedir.
Nasıl yapılır: İlaçlar iki genel gruba ayrılır. Hormonal olmayan ilaçlar adet kanamasını ve ağrıyı azaltmaya yöneliktir. Hormonal tedaviler ise kanamayı kontrol etmek ya da miyomu geçici olarak küçültmek amacıyla, hekim kontrolünde belirli sürelerle kullanılabilir. Anemi varsa demir desteği de tedavinin parçası olabilir.
Kime uygun: Şikâyetleri hafif-orta düzeyde olanlar, menopoza geçişi bekleyenler ya da bir girişim öncesinde hazırlık gereken hastalar. İlaçlar çoğu zaman şikâyetleri kontrol eder ama miyomu ortadan kaldırmaz; bırakıldığında şikâyetler geri dönebilir. Hangi ilacın uygun olduğuna yalnızca hekiminiz karar verir.
Hormonların ve yaşam tarzının miyomla ilişkisi kardeş sitemizde ayrıca ele alınmaktadır: miyom neden olur ve miyomda beslenme.
Bu yöntemler görüntüleme rehberliğinde yapılır; rahim korunur ve cerrahi kesi yapılmaz. Üç yöntemin genel tanıtımını ameliyatsız miyom tedavisi sayfamızda bulabilirsiniz.
Nasıl yapılır: Girişimsel radyoloji uzmanı tarafından anjiyografi ünitesinde uygulanır. Kasık ya da bilekteki atardamardan girilen ince bir kateter rahim atardamarlarına ilerletilir ve miyomları besleyen damarlar küçük partiküllerle tıkanır. Kanlanması azalan miyomlar zamanla küçülür.
İyileşme: İşlem sonrası ilk günlerde kramp tarzı ağrı olabilir ve ağrı kontrolü sağlanır. Hastanede kısa bir gözlem sonrası taburculuk yapılır; çoğu hasta birkaç gün ile birkaç hafta arasında günlük yaşamına döner.
Kime uygun: Çok sayıda ya da yaygın miyomu olan, rahmini korumak isteyen ve ameliyattan kaçınmak isteyen kadınlar. Rahimdeki miyomların hepsi aynı seansta tedavi edildiği için bu grupta öne çıkar. Ayrıntılı işlem adımları için miyom embolizasyonu rehberimize bakabilirsiniz.
Nasıl yapılır: MR ya da ultrason rehberliğinde, vücut dışından gönderilen ultrason dalgaları miyomun üzerinde odaklanır ve dokuyu ısıtarak tedavi eder. İğne, kateter ya da cilt kesisi kullanılmaz.
İyileşme: Genellikle aynı gün eve dönülür ve günlük yaşama dönüş çoğu hastada kısa sürer.
Kime uygun: Ultrason dalgalarının ulaşabileceği konumda, sayıca az ve uygun boyuttaki miyomlarda. Ayrıntılar için HIFU ile izsiz miyom tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Nasıl yapılır: Ultrason eşliğinde miyomun içine ince bir iğne elektrot yerleştirilir ve radyofrekans enerjisiyle miyom dokusu ısıtılır. Erişim yolu miyomun konumuna göre belirlenir.
İyileşme: Çoğu hasta aynı gün ya da kısa bir gözlem sonrası taburcu olur; günlük yaşama dönüş genellikle birkaç gün içinde mümkündür.
Kime uygun: Tek ya da az sayıda, iğneyle ulaşılabilir konumdaki miyomlar. Çok sayıda miyomda her birinin ayrı ayrı tedavi edilmesi gerekebilir.
Rahim korunarak yalnızca miyomların çıkarılmasıdır ve miyomun konumuna göre üç şekilde yapılır:
Kime uygun: Yakın dönemde gebelik planlayan, tek ya da az sayıda miyomu olan ve miyomu güvenle çıkarılabilecek kadınlar.
Nasıl yapılır: Rahim açık, laparoskopik ya da vajinal yoldan genel anestezi altında çıkarılır.
İyileşme: Hastanede yatış ve birkaç haftalık toparlanma gerekir.
Kime uygun: Kötü huylu tümör şüphesi olan, diğer tedavilere rağmen şikâyetleri süren ve gebelik planı olmayan, bilgilendirildikten sonra kalıcı çözümü tercih eden hastalar. Rahim alınmasının olası etkileri için miyom ameliyatı mı, ameliyatsız tedavi mi? yazımıza bakabilirsiniz.
| Yöntem | Nasıl yapılır | Anestezi | Hastanede kalış | Rahim korunur mu | Kime uygun |
|---|---|---|---|---|---|
| İzlem | Düzenli muayene ve ultrason | Gerekmez | Gerekmez | Evet | Belirtisiz ya da hafif belirtili miyom |
| İlaç | Hormonal ya da hormonal olmayan ilaçlar | Gerekmez | Gerekmez | Evet | Hafif-orta şikâyet, menopoza yakınlık, girişim öncesi hazırlık |
| Embolizasyon | Kateterle miyom damarlarının tıkanması | Lokal anestezi ve sedasyon | Kısa gözlem | Evet | Çok sayıda / yaygın miyom, rahmi koruma isteği |
| HIFU | Dışarıdan odaklanan ultrasonla ısı | Sedasyon ya da ağrı kesici | Genellikle aynı gün | Evet | Uygun konumda, az sayıda miyom |
| RF ablasyon | İğne elektrotla ısı | Lokal anestezi ve sedasyon | Aynı gün ya da kısa gözlem | Evet | Tek ya da az sayıda ulaşılabilir miyom |
| Miyomektomi | Miyomların cerrahi olarak çıkarılması | Tekniğe göre; çoğunlukla genel | Tekniğe göre aynı gün ile birkaç gün | Evet | Gebelik planı, tek ya da az sayıda miyom |
| Histerektomi | Rahmin cerrahi olarak alınması | Genel anestezi | Birkaç gün | Hayır | Kanser şüphesi, diğer tedavilere yanıtsızlık, gebelik planı yok |
Embolizasyon ile cerrahinin daha ayrıntılı karşılaştırması için miyom embolizasyonu mu, ameliyat mı? rehberimize göz atabilirsiniz.
Hangi yöntemin seçileceği muayene ve görüntülemeyle belirlenir. Ultrason ilk basamaktır; girişimsel tedaviler düşünülüyorsa pelvik MR miyomların sayısını, konumunu ve kanlanmasını ayrıntılı gösterir. Kan sayımı, gerekirse rahim içinden örnek alınması ve kadın hastalıkları muayenesi değerlendirmeyi tamamlar. Ameliyatsız yöntemlerin ayrıntılı karşılaştırması için embolizasyon, RF ablasyon ve HIFU sayfamıza bakabilirsiniz.
Miyomun özelliklerine ve şikâyetlere göre izlem, ilaç tedavisi, embolizasyon, HIFU, RF ablasyon, miyomektomi ya da histerektomi seçeneklerinden biri ya da birkaçı uygulanır. Seçim muayene ve görüntüleme sonrası yapılır.
Hayır. Belirti vermeyen miyomların çoğu yalnızca düzenli takip gerektirir. Tedavi genellikle şikâyet yaratan ya da hızla büyüyen miyomlarda gündeme gelir.
İlaçlar çoğunlukla kanama ve ağrı gibi şikâyetleri kontrol eder; miyomu ortadan kaldırmaz ve bırakıldığında şikâyetler geri dönebilir.
Evet. Embolizasyon, HIFU ve RF ablasyonda rahim yerinde kalır ve cerrahi kesi yapılmaz.
Genel olarak ameliyatsız yöntemlerde ve histeroskopik miyomektomide toparlanma, açık cerrahiye göre daha kısadır. Süre kişiden kişiye değişir.
Rahmi koruyan bütün yöntemlerde zamanla yeni miyom gelişebilir ve bir kısım hastada ek tedavi gerekebilir. Rahim alındığında ise miyom tekrarı olmaz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı muayene ve görüntüleme sonrası hekiminizle birlikte verilir.
Bu konuyla ilgili diğer makale ve videolarımız.