Miyomlar Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Miyomlar Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Miyomlar, Uterus (Rahim) dokusundan kaynaklanan, çapları genellikle 1-2 cm den den 10-15 cm ye kadar ulaşan iyi huylu tümörlerdir. Miyomlar bazen fibroid, leyomiyom veya fibromiyom adıyla tarif edilmektedir. Kadınlarda çok sık görülürler. Genellikle küçük boyutlu ve şikayete neden olmayan miyomlar sadece takip edilirler.

Östrojen hormonu miyomların büyümesine neden olduğundan hamilelikte boyutları artarken menopoz sonrası küçülme ve kireçlenme  gösteririler. Miyomlar uterus dediğimiz rahimde bulundukları yere bağlı olarak 3 tiptir.

Submuköz miyomlar: Rahimin en iç kımında olanlar 
İntramural miyomlar: Rahim dokusu yani kas dokusunun içinde yer alanlar. (En sık görülen tip)
Subseröz miyomlar: Rahim dokusunun dışına doğru büyüyen miyomlardır.
Submuköz ve intramural miyomlar en çok adet kanamalarının uzun ve şiddetli olması gibi şikayetlere neden olur. Kitle etkisi ön planda olan büyük intramural miyomlar ve subserozal miyomlarda karın ağrısı, sırt ve bacak ağrısı, dolgunluk hissi, cinsel ilişiki ile ağrı hissedilmesi, mesanenin sıkışması nedeni ile sık sık idrara gitme gibi bulgulara rastlanır. şikayet oluşturan miyomların tedavisi gerekir ve ameliyatsız miyom tedavisi bir çok miyoma uygulanabilir.

Miyomlar Nasıl Teşhis Edilir?
Miyomlar genellikle kadın doğum ya da radyoloji uzmanları tarafından ultrasonografi ile tespit edilirler. 2-3 cm den küçük boyutlu ve şikayete neden olmayan miyomlar sadece takip edilirler.

Daha büyük çaplı miyomlarda bazı şikayetler de varsa ultrasondan daha ileri yöntemler kullanılmalıdır. Ultrasonda, genellikle var olan miyomların ancak bir kısmı görülebilir, ayrıca altta yatan bazı hastalıklar da atlanabilir.

Manyetik Rezonans (MR) cihazıyla, hem miyomlar daha detaylı görüntülenebilir hem de başka rahim rahatsızlıklarının (adenomiyozis vb.) tanısı konur. Özellikle miyom tedavisi düşünülüyorsa hastalarımızın mutlaka MR incelemesi yapılması ve bu bilgiler ışığında tedavinin planlanması önemlidir.

İlgili İçerikler

• Ameliyatsız Miyom Tedavisi — Yöntemler, Süreç ve Sıkça Sorulan Sorular
• Embolizasyon, RF Ablasyon ve HIFU Yöntemlerinin Karşılaştırması

Miyom Hakkında Temel Bilgiler

Miyomlar, üreme çağındaki kadınların yaklaşık %50-70'inde görülen, rahim duvarının düz kas hücrelerinden köken alan iyi huylu tümörlerdir. Çoğu zaman belirti vermez ve rastlantısal olarak bulunur. Boyutları milimetreden çapı 20 cm'i geçen büyüklüklere kadar değişebilir. Tek başına ya da çok sayıda olabilirler.

Miyomlar Ne Sıklıkta Görülür?

• 30 yaş üstü kadınların yaklaşık %30-40'ında klinik olarak saptanır
• 50 yaşına gelindiğinde her 2 kadından 1'inde miyom bulunduğu bildirilmektedir
• Belirti veren miyomu olan kadın oranı yaklaşık %25-30'dur
• Histerektomilerin yaklaşık üçte birinin nedeni miyomlardır

Miyom Oluşumunda Risk Faktörleri

Miyomun kesin nedeni bilinmemekle birlikte birçok risk faktörü tanımlanmıştır:

• Yaş: 30-50 yaş aralığında zirve yapar; menopozdan sonra küçülür.
• Aile öyküsü: Annede ya da kız kardeşte miyom varsa risk 2-3 kat artar.
• Etnik köken: Bazı popülasyonlarda daha sık ve daha şiddetli görülebilir.
• Erken adet (menarş) yaşı: 10 yaş öncesi adet görmek riski artırır.
• Obezite: Vücut kitle indeksi yüksek kadınlarda risk daha yüksektir.
• Hiç doğum yapmamış olmak: Doğurmamış kadınlarda risk daha yüksektir; her doğum riski biraz azaltır.
• Beslenme: Kırmızı et ağırlıklı, sebze-meyveden fakir beslenme ilişkili görülmektedir.
• D vitamini eksikliği: Yapılan çalışmalarda D vitamini düşük kadınlarda miyom riski daha yüksek bulunmuştur.

Hormonların Rolü

Miyomlar östrojen ve progesteron hormonlarına son derece duyarlıdır:

• Üreme döneminde, östrojen yüksek olduğu zamanlarda büyür.
• Gebelik döneminde — özellikle ilk trimesterde — hızla büyüyebilir.
• Menopozdan sonra östrojen düşmesi ile küçülür ve genelde belirti vermez hâle gelir.
• Hormon tedavisi alan menopoz sonrası kadınlarda yeniden büyüyebilir.

Miyom Tipleri ve Sınıflandırma

FIGO (Uluslararası Jinekoloji ve Obstetrik Federasyonu) miyomları konumlarına göre 0-8 arasında sınıflandırır. Klinik pratikte en sık kullanılan kabaca üç grup vardır:

• Submüköz (rahim içine doğru): En çok kanama ve infertilite şikâyetine yol açar.
• İntramural (kas içi): En sık görülen tip; orta düzeyde belirti verir.
• Subseröz (dış yüzeyde): Basınç belirtileri yapar, kanamaya etkisi az.

Miyom ve Gebelik

Miyomların gebelik üzerine etkisi konum ve boyuta göre değişir:

• Submüköz miyomlar embriyonun rahime tutunmasını engelleyerek infertiliteye yol açabilir.
• Büyük miyomlar erken doğum, plasenta yerleşim bozukluğu, makat geliş gibi durumlara yol açabilir.
• Çoğu küçük miyom gebeliği etkilemez ve yakın takip yeterlidir.
• Gebelik öncesi miyom değerlendirmesi, doğurganlık planı olan tüm hastalar için önerilir.

Miyomun İzlenmesi ve Takibi

Belirti vermeyen küçük miyomlarda aktif tedavi şart değildir. İzlem (takip) yeterlidir:

• Yıllık jinekolojik muayene
• Yıllık transvajinal ultrason
• Şikâyet ortaya çıkarsa veya hızlı büyüme görülürse pelvik MR

Aşağıdaki durumlarda tedavi gündeme gelir:

• Şiddetli ya da uzun süren adet kanaması ve buna bağlı anemi
• Yaşam kalitesini bozan ağrı, bası belirtileri
• Doğurganlık sorunları
• Hızlı boyut artışı (yılda %20'den fazla büyüme)

Miyom ve Kanser Riski Var mı?

Miyomlar iyi huylu tümörlerdir ve büyük çoğunluğu kanserle ilişkili değildir. Miyomun kanser benzeri bir tablo olan leiomyosarkom'a dönüşme olasılığı 10.000 hastada 1'den daha az bildirilmektedir. Yine de:

• Menopozdan sonra yeni büyüyen ya da hızla büyüyen miyomlar
• Görüntülemede atipik kanlanma ya da düzensiz görünüm
• Eşlik eden açıklanamayan kilo kaybı, kanama

gibi durumlarda kötü huyluluk açısından ileri değerlendirme yapılır.

Sıkça Sorulan Sorular