Miyom Embolizasyonu mu, Ameliyat mı?

Belirti veren miyomu olan bir kadının önünde genellikle üç ana seçenek vardır: miyom embolizasyonu, miyomektomi (yalnızca miyomların çıkarılması) ve histerektomi (rahmin alınması). "Miyom embolizasyonu mu, ameliyat mı daha iyi?" sorusunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur; doğru seçim miyomun sayısına, boyutuna ve konumuna, yaşınıza, gebelik planınıza ve beklentilerinize göre değişir. Bu karar rehberinde seçenekleri yan yana karşılaştırıyor, hangi durumda hangisinin öne çıktığını ve kararı netleştiren değerlendirmeleri anlatıyoruz.

Seçenekler: Üç Farklı Yaklaşım

Miyom embolizasyonu

Kasık ya da bilekten girilen ince bir kateterle rahim atardamarlarına ulaşılır ve miyomları besleyen damarlar mikron boyutunda partiküllerle tıkanır. Kanlanması kesilen miyomlar aylar içinde küçülür. Cerrahi kesi yoktur, genel anestezi gerekmez ve rahim korunur. Rahimdeki bütün miyomlar aynı seansta tedavi edilir. Ayrıntılar için miyom embolizasyonu rehberimize bakabilirsiniz.

Miyomektomi

Rahim korunarak yalnızca miyomların cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Açık (karın kesisiyle), laparoskopik (kapalı) ya da rahim boşluğundaki miyomlar için histeroskopik (vajinal yoldan, kesisiz) yapılabilir. Tek veya az sayıda miyomda ve gebelik planlayan kadınlarda sık tercih edilir.

Histerektomi

Rahmin tamamen alınmasıdır. Miyomların tekrar etme ihtimalini ortadan kaldırır ancak geri dönüşü yoktur ve doğurganlığı kalıcı olarak sonlandırır. Genel anestezi ve birkaç günlük yatış gerektirir.

Karşılaştırma Tablosu

Hangi Durumda Hangisi?

Embolizasyonun öne çıktığı durumlar

• Rahimde çok sayıda ya da rahim duvarını yaygın olarak kaplayan miyomlar
• Büyük ve çok kanlanan, ameliyatta ciddi kanama ve rahmin alınması riski taşıyan miyomlar
• Daha önce miyomektomi geçirmiş ve miyomları tekrarlamış hastalar
• Rahmini korumak isteyen, genel anestezi ve cerrahiden kaçınmak isteyen ya da ameliyat riski yüksek kadınlar
• Miyom ile birlikte adenomiyozisi olan seçilmiş hastalar

Miyomektominin öne çıktığı durumlar

• Yakın dönemde gebelik planlayan ve miyomları cerrahi olarak güvenle çıkarılabilecek kadınlar
• Rahim boşluğuna doğru büyüyen küçük submüköz miyomlar (histeroskopik miyomektomi)
• İnce saplı subseröz ya da submüköz miyomlar (embolizasyon sonrası kopma riski nedeniyle)
• Tek, ulaşılabilir konumdaki miyomlar

Histerektominin gündeme geldiği durumlar

• Rahim ya da yumurtalıkta kötü huylu tümör şüphesi
• Diğer tedavilere rağmen şikâyetleri devam eden ve gebelik planı olmayan kadınlar
• Miyoma eşlik eden ve başka yöntemle çözülemeyen ciddi rahim hastalıkları

Bazı hastalarda yöntemler birlikte kullanılır. Örneğin çok büyük bir miyomda önce embolizasyonla miyomun boyutu ve kanlanması azaltılır, ardından gerekirse çok daha düşük kanama riskiyle miyomektomi yapılır. Bu yaklaşım histerektomiye dönme ihtimalini azaltır. Embolizasyonun yanında RF ablasyon ve HIFU gibi diğer ameliyatsız yöntemler de seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir; bunların karşılaştırması için ameliyatsız miyom tedavisi yöntemleri sayfamıza bakabilirsiniz.

Gebelik Planlıyorsanız

Gebelik isteği karar sürecindeki en belirleyici faktördür. Uygun hastalarda miyomektomi genellikle ilk sırada değerlendirilir; çünkü miyomektomi sonrası gebelik sonuçlarıyla ilgili veriler daha fazladır. Ancak çok sayıda, büyük ya da tekrarlayan miyomlarda miyomektomi rahmi kaybetme riski taşıyabilir ve bu hastalarda embolizasyon gebelik ihtimalini korumanın en gerçekçi yolu olabilir. Bu konuyu ayrıntılı olarak miyom embolizasyonu sonrası gebelik yazımızda ele aldık.

Rahminizi Aldırmadan Önce Düşünün

Histerektomi miyomlar için hâlâ sık uygulanan bir ameliyattır; ancak geri dönüşü yoktur. Rahim alındıktan sonra bazı kadınlarda idrar kaçırma ve sık idrara çıkma, pelvik organ sarkması gibi sorunlar görülebilir. Yumurtalıklar da alındığında kalp-damar hastalığı ve kemik erimesi riski artar. Rahimde ya da yumurtalıklarda kanser şüphesi yoksa, histerektomiye karar vermeden önce rahmi koruyan seçeneklerin değerlendirilmesi önemlidir. Size doğrudan rahmin alınması önerildiyse, karar vermeden önce ameliyatsız miyom tedavisinde deneyimli bir girişimsel radyoloji uzmanının görüşünü almanızda fayda vardır. Ayrıntılar için histerektominin dezavantajları sayfamıza bakabilirsiniz.

Kararı Netleştiren Değerlendirme

Doğru yöntemi belirlemek için şu değerlendirmeler birlikte ele alınır:

• Kontrastlı pelvik MR: Karar sürecinin temelidir. Miyomların sayısını, boyutunu, konumunu, sapı olup olmadığını ve kanlanmasını gösterir. Ultrason tek başına tedavi seçimi için yeterli değildir.
• Şikâyet profili: Kanama mı, ağrı ve bası mı, gebe kalamama mı ön planda?
• Yaş ve yumurtalık rezervi: Menopoza yakınlık ve gebelik planı yöntemi doğrudan etkiler.
• Kan tetkikleri ve jinekolojik değerlendirme: Kansızlığın derecesi ve eşlik eden başka bir hastalık olup olmadığı belirlenir.
• Ortak karar: En doğru karar, kadın doğum uzmanı ile girişimsel radyoloji uzmanının bulguları birlikte değerlendirip seçenekleri hastayla açıkça konuşmasıyla verilir.

Sık Sorulan Sorular

Miyom embolizasyonu mu, ameliyat mı daha iyi?

Herkes için geçerli tek bir cevap yoktur. Çok sayıda ya da büyük ve çok kanlanan miyomlarda ve rahmini korumak isteyen kadınlarda embolizasyon öne çıkar. Tek veya az sayıda miyomda ve yakın dönemde gebelik planlayan kadınlarda miyomektomi genellikle ilk sırada değerlendirilir. Karar pelvik MR ve uzman değerlendirmesiyle verilir.

Embolizasyon ameliyat kadar kalıcı mıdır?

Embolizasyon hastaların büyük çoğunluğunda şikâyetleri uzun süre kontrol altına alır. Uzun dönem çalışmalarda bir kısım hastada yıllar içinde ek tedavi gerektiği gösterilmiştir. Miyomektomi sonrası da kalan rahim dokusunda yeni miyomlar gelişebilir. Miyom tekrarını tamamen ortadan kaldıran tek yöntem histerektomidir; ancak rahim kaybedilir.

Embolizasyondan sonra ameliyat olmam gerekebilir mi?

Bazı hastalarda gerekebilir. Özellikle çok büyük miyomlarda embolizasyon tek başına yetmediğinde, küçülen ve kanlanması azalan miyom sonradan daha düşük riskle miyomektomi ile çıkarılabilir. Embolizasyon sonrası şikâyetleri devam eden hastalarda ek tedavi seçenekleri değerlendirilir.

Hangi yöntemde iyileşme daha hızlıdır?

Embolizasyonda genellikle bir gece hastanede kalınır ve çoğu hasta 7-10 gün içinde işine döner. Histeroskopik miyomektomi de hızlı iyileşme sağlar; açık miyomektomi ve histerektomide ise tam iyileşme birkaç haftayı bulabilir.

Doktorum histerektomi önerdi, başka seçeneğim var mı?

Kanser şüphesi yoksa çoğu hastada rahmi koruyan seçenekler mevcuttur. Pelvik MR ile miyomlarınız değerlendirilerek embolizasyon, miyomektomi ya da diğer ameliyatsız yöntemlerin size uygun olup olmadığı belirlenebilir. Karar vermeden önce ikinci bir görüş almanız önerilir.

İlgili İçerikler

• Miyom Embolizasyonu Nedir? Nasıl Yapılır?
• Miyom Embolizasyonu Sonrası Gebelik Mümkün mü?
• Ameliyatsız Miyom Tedavisi: Embolizasyon, RF Ablasyon ve HIFU
• Histerektominin (Rahmin Alınması) Dezavantajları
• Miyomlar Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Bilimsel Kaynaklar

• Manyonda I, Belli AM, Lumsden MA ve ark. Uterine-artery embolization or myomectomy for uterine fibroids (FEMME). New England Journal of Medicine, 2020.
• de Bruijn AM, Ankum WM, Reekers JA ve ark. Uterine artery embolization vs hysterectomy in the treatment of symptomatic uterine fibroids: 10-year outcomes from the randomized EMMY trial. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 2016.
• Gupta JK, Sinha A, Lumsden MA, Hickey M. Uterine artery embolization for symptomatic uterine fibroids. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2014.
• American College of Obstetricians and Gynecologists. Management of Symptomatic Uterine Leiomyomas. Practice Bulletin No. 228, 2021.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Size uygun tedavinin belirlenmesi için Prof. Dr. Mehmet Mahir Atasoy ile randevu alarak değerlendirme yaptırmanız önerilir.